Hotline 247
04 6662 6362
 
Hà Nội
0968 378 899
 
Hồ Chí Minh
01289 777 888

Tìm ra một gen mới có khả năng làm cho các vi khuẩn thông thường kháng lại kháng sinh dòng cao nhất

BioMedia

Một gen mới (mcr-1) giúp vi khuẩn có khả năng kháng lại polymyxins-kháng sinh dòng cao nhất hiện nay. Gen này đã lan rộng ở Enterobacteriaceae có ở lợn và một số bệnh nhân tại miền nam Trung Quốc, bao gồm cả những chủng có khả năng gây bệnh dịch (Theo nghiên cứu mới được công bố trên trang Bệnh truyền nhiễm của Lancet).

bacteria

Gen mcr-1 được tìm thấy ở plasmid- một dạng ADN có khả năng nhân bản dễ dàng và được truyền qua các vi khuẩn với nhau, điều này dấy lên mối lo về khả năng nhân lên trên diện rộng giữa các quần thể vi khuẩn khác nhau.

Giáo sư Jian-Hua Liu-đại học Nông nghiệp Nam Trung Quốc (South China Agricultural Universtiy) tại Quảng Châu cho biết: “Đây là một mối lo ngại rất lớn. Polymyxins (Colistin và Polymyxin B) là các kháng sinh dòng cao nhất mà sự kháng thuốc không có khả năng lan truyền từ tế bào này sang tế bào khác. Cho tới nay, kháng colistin là hệ quả của đột biến trên nhiễm sắc thể, khiến cho cơ chế kháng thuốc trở nên không ổn định và không có khả năng lan truyền sang các vi khuẩn khác”. “Các kết quả của chúng tôi cho thấy sự xuất hiện của gen kháng polymyxin đầu tiên thực sự có thể lây lan qua các vi khuẩn thông thường nhưEscherichia coli và Klesbsiella pneumonia, điều này có thể dự đoán rằng quá trình tiến triển từ kháng thuốc phổ rộng đến việc kháng tất cả các loại thuốc là không thể tránh khỏi”.

Trong quá trình kiểm định thường niên ở Trung Quốc cho thức ăn của động vật về sự kháng lại vi sinh vật, Liu và các cộng sự đã phân lập chủng E.coli (SHP45) từ một con lợn trong một trang trại lợn ở Thượng Hải- chủng này này biểu hiện kháng colistin và có khả năng lây truyền sang một chủng khác. Từ đây, các nhà nghiên cứu đã thu thập các mẫu vi khuẩn từ lợn thuộc các lò mổ trên khắp 4 tỉnh và từ các mẫu thịt lợn-thịt gà được bán tại các 30 chợ và 27 siêu thị ở Quảng Châu từ năm 2011 đến năm 2014. Họ cũng phân tích các mẫu vi khuẩn thu được từ các bệnh nhân biểu hiện nhiễm trùng thuộc hai tỉnh Quảng Đông và Triết Giang. Các mẫu được kiểm tra về độ nhạy với kháng sinh và gen mcr-1 được giải trình tự.

Gen mcr-1 được tìm thấy với tỉ lệ cao ở vi khuẩn E.coli thu được từ mẫu động vật (166/804) và các mẫu thịt thô (78/523). Đáng lo ngại là tỉ lệ các mẫu dương tính tăng dần qua các năm. mcr-1 cũng được phát hiện ở 16 vi khuẩn E. coli và K. pneumoniae thu được từ 1322 bệnh nhân tại bệnh viện. Điều đáng chú ý là tốc độ lan truyền giữa các chủng E.coli rất cao. Hơn nữa, các nhà nghiên cứu phát hiện thấy gen mcr-1 có khả năng lây lan tới các vi khuẩn là tác nhân gây bệnh dịch như K. pneumoniae và Pseudomonas aeruginosa. Các vi khuẩn này có thể gây nên những căn bệnh như viêm phổi hoặc nhiễm trùng máu nghiêm trọng, và qua đó có thể thấy, mcr-1 dường như đã lây lan rất nhanh giữa các tác nhân gây bệnh ở người.

“Tỉ lệ các mẫu dương tính ở người thấp hơn so với ở động vật, do đó có thể nói khả năng kháng thuốc gây ra bởi gen mcr-1 bắt nguồn từ động vật và sau đó lây lan sang người ”- Giáo sư Jianzhong Shen tại đại học Nông nghiệp Trung Quốc-Bắc Kinh cho biết. “Việc tăng liều colistin sử dụng trong nông nghiệp ở Trung Quốc có khả năng đã dẫn đến hình thành gen thích nghi mcr-1 ở E.coli”. Trung Quốc là nơi sản xuất và sử dụng lớn nhất colistin cho nông nghiệp và thú y. Trên toàn thế giới, nhu cầu sử dụng colistin cho nông nghiệp ước tính là 12000 tấn một năm (tính đến hết năm 2015), và tính đến năm 2021 sẽ là 16500 tấn.

Theo các nhà nghiên cứu “Sự xuất hiện của gen mcr-1 báo hiệu sự đổ vỡ của hàng rào kháng sinh cuối cùng. Mặc dù hiện nay chỉ giới hạn ở Trung Quốc, nhưng mcr-1 dường như có thể cạnh tranh với các gen kháng khác như blaNDM-1 và lây lan trên toàn thế giới. Cần phải đánh giá lại việc sử dụng polymyxin ở động vật để phục vụ giám sát chặt chẽ trên phạm vi quốc tế về mcr-1 trong y học con người và thú y”.

Giáo sư Shen cho biết thêm “Trong hoàn cảnh các vi khuẩn kháng colistin tăng cao ở các động vật thuộc Trung Quốc, Bộ nông nghiệp Trung Quốc đã lập tức thiết lập đánh giá rủi ro khi sử dụng colistin trong phụ gia thức ăn gia súc, đây là một phản ứng tích cực và có trách nhiệm. Chúng tôi cũng đang làm việc cùng với chính phủ để đánh giá những ảnh hưởng của gen mcr-1. Cần phải hiểu rằng, Trung Quốc không phải là quốc gia duy nhất sử dụng colistin trong nông nghiệp mà còn nhiều nước khác, trong đó có châu Âu. Bởi vậy, trách nhiệm cần phải nắm bắt và chú ý tới việc sử dụng kháng sinh ở người và thú y là trách nhiệm của toàn thế giới”.

“Mối liên hệ giữa việc sử dụng colistin trong nông nghiệp, sự kháng colistin ở các động vật giết mổ, kháng colistin trong thức ăn và kháng colistin ở người đã trở nên rõ ràng. Một trong những hướng giải quyết nhằm cắt đứt mối liên hệ này là hạn chế hoặc đình chỉ sử dụng colistin trong nông nghiệp. Điều này đỏi hỏi một ý thức chính trị mạnh mẽ và chúng tôi kêu gọi các nhà lãnh đạo Trung Quốc hãy hành động nhanh chóng và dứt khoát. Nếu phương án giải quyết này thất bại sẽ dẫn tới một vấn đề về sức khỏe cộng đồng trên diện rộng ”- David Paterson và Patrick Harris thuộc Đại học Queensland cho hay.

Dịch và tổng hợp từ sciencedaily ngày 19/11/2015

BioMedia VN

Các bài viết cùng chủ đề

Tìm ra một gen mới có khả năng làm cho các vi khuẩn thông thường kháng lại kháng sinh dòng cao nhất

Một gen mới (mcr-1) giúp vi khuẩn có khả năng kháng lại polymyxins-kháng sinh dòng cao nhất hiện nay. Gen này đã lan rộng ở Enterobacteriaceae có...

Bất hoạt nhiễm sắc thể X

Phụ nữ (XX) có lượng gen liên kết với NST giới tính X nhiều gấp đôi nam giới (XY). Vậy tế bào kiểm soát biểu...

Quá trình chuyển đổi của tế bào thành tế bào ung thư

Tế bào ung thư có khả năng phát triển và sinh sôi ở tốc độ vượt xa tốc độ bình thường. Nói cách khác, ung...

Quan điểm bất đồng trong việc chỉnh sửa phôi người

Tuần qua, gần 500 nhà khoa học, đạo đức học, chuyên gia pháp lý và các nhóm luật sư từ hơn 20 quốc gia cùng...